Friday, June 30, 2006

Situationists


A drawing by Constant Nieuwenhuys during his working on New Babylon

http://en.wikipedia.org/wiki/Situationist_International
http://en.wikipedia.org/wiki/Unitary_Urbanism
http://www.socialfiction.org/psychogeography/unitary_urbanism.html
http://www.classic.archined.nl/extra/babylon/newbabylon_01.html

Topology

http://en.wikipedia.org/wiki/Topology

..................................................................................

[...]
Το πρόγραμμα ως τοπολογία του κοινωνικού χώρου

Το πρόγραμμα όπως είδαμε αποτελεί το πεδίο στο οποίο εγκαθίσταται η διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ χωρικών και κοινωνικών συσχετίσεων. Το πεδίο αυτό δημιουργεί το περιβάλλον όπου συγκροτείται ταυτόχρονα η δραστηριότητα και η χωρική του έκφραση.
Για τον λόγο αυτό θα προσδιορίσουμε το πρόγραμμα ως τοπολογία του κοινωνικού χώρου.


Η έννοια της τοπολογίας επιλέγεται ως η πιο κατάλληλη για να αναπαραστήσει τις δομές που συγκροτούν την ιδιαιτερότητα του προγράμματος.
Η τοπολογία αναπαριστά χωρικές δομές, οι οποίες δεν προϋποθέτουν την αυστηρή και οριστική προσέγγιση που απαιτεί η αναπαράσταση με την χρήση για παράδειγμα της ευκλείδειας γεωμετρίας και αντίστοιχα ενός ορισμού μιας δομής με σημεία και κέντρα. Αντίθετα, οι τοπολογικές δομές καθορίζουν την μετατόπιση της αντίληψης της δομής του χώρου προς αφαιρετικές, δηλαδή ποιοτικές και όχι μετρικές συσχετίσεις και χρησιμοποιούν έννοιες σχετικές, όπως του ορίου, της συνέχειας και της γειτονικότητας. Πρόκειται για τις χωρικές έννοιες τις οποίες, όπως είπαμε χρησιμοποιούμε για να αναπαραστήσουμε ταυτόχρονα και συσχετίσεις κοινωνικές.
Η μορφολογία των τοπολογικών δομών εξάλλου, είναι το αποτέλεσμα της μεταμόρφωσης των σχέσεων αυτών με την επίδραση του χρόνου. Και ο χρόνος του κοινωνικού χώρου είναι επίσης ένα μέγεθος που μας ενδιαφέρει στην εργασία αυτή.


Η τοπολογία του προγράμματος διαμορφώνεται από πεδία, τα οποία διαπερνώνται από δυνάμεις και περιλαμβάνουν σχέσεις, διαδικασίες, συμπεριφορές, ιδιότητες. Οι ενέργειες αυτές του προγραμματικού πεδίου έχουν χωρικές ποιότητες, χωρίς ωστόσο οι ποιότητες αυτές να προσδιορίζονται απαραίτητα από την υλική μορφή τους και να αντιπροσωπεύουν ενέργειες ή σχέσεις αντικειμένων. Πρόκειταί λοιπόν για ενέργειες, όπως:η επανάληψη, η ιεραρχία, η συγκέντρωση ή ένταση, η έλξη /άπωση, η σύνδεση /αποσύνδεση, η εγγύτητα, οι χωρικές συνάψεις /ζεύξεις, οριοθετήσεις, δίοδοι, εσωτερικά /εξωτερικά όρια.

Προσεγγίζοντας το πρόγραμμα ως πεδίο δυνάμεων με τοπολογικές ιδιότητες και όχι ιδιότητες αντικειμένων θα μπορέσουμε να διερευνήσουμε την ιδιότητα του προγράμματος ως φορέα της μεταβολής. Και την δυνατότητα του προγράμματος να λειτουργεί ως προγραμματική συσκευή ή μηχανισμός, ο οποίος ανοίγει νέες δυνατότητες. Το πρόγραμμα με τον τρόπο αυτό μπορεί να επαληθευτεί ως ο μηχανισμός που παράγει όχι αυτόνομα αντικείμενα, αλλά πεδία κατευθύνσεων και μεταβαλλόμενες συσχετίσεις.

[...]

το απόσπασμα ανήκει στην παρακάτω εργασία:

Χ ρ ί σ τ ο ς Π α π α σ τ ε ρ γ ί ο υ

Διπλωματική εργασία:
‘Το αρχιτεκτονικό πρόγραμμα ως μέσο ολοκλήρωσης του θεσμικού προγράμματος
Το περιβάλλον θεσμικής αστάθειας και ο διαμεσολαβητικός ρόλος του προγράμματος’

Τριμελής κριτική επιτροπή: Παπαλεξόπουλος Δημήτρης (Επιβλ. Καθ.), Μωραΐτης Κώστας (Επιβλ. καθ.), Παρμενίδης Γιώργος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ε Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο
Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΔΠΜΣ):
‘Αρχιτεκτονική-Σχεδιασμός του χώρου’
περιοχή: ‘Σχεδιασμός-Χώρος-Πολιτισμός’
Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 0 4

The 'vale': texture-structure


The ‘vale’ as a design tool. Transparent, multiformal, transformable

Thursday, June 29, 2006

The 'Vale'


Στον διαγωνισμό αυτό τέθηκαν πολλά ερωτήματα.
Να επισημάνουμε ότι πρόκειται για έναν καλλιτεχνικό διαγωνισμό, με ζητούμενο μια πρόταση αναπαράστασης του μύθου της αρπαγής της Ευρώπης από τον Δια μεταμορφωμένο σε ταύρο.. Ήταν όμως ταυτόχρονα και ένας διαγωνισμός για την διαμόρφωση ενός πάρκου… Αυτό ίσως να έχει και πιο πολύ ενδιαφέρον ως περιεχόμενο διαγωνισμού και ειδικά για μια αρχιτεκτονική ομάδα. Υπάρχει εξάλλου πάντα και η πρόθεση (η διαστροφή;) του αρχιτέκτονα να μετατρέπει κάθε προσέγγιση σε χώρο, να αναζητά σε κάθε ζήτημα την χωρική του πλευρά…
Τι είναι λοιπόν ένα έργο τέχνης;
Θα έλεγα ότι μια του έκφανση είναι η ‘δέσμευση’ σε ένα αντικείμενο (το καλλιτεχνικό) της ανθρώπινης γνώσης. Το ενδιαφέρον είναι πώς κάθε φορά το καλλιτεχνικό προϊόν ΄δεσμεύει’ την γνώση αυτή και μάλιστα με ποιο μέσο, ποια διαδικασία επιλέγει να την ‘μεταβιβάσει’ (;) στον χρήστη του προϊόντος.
Έτσι ένα καλλιτεχνικό προϊόν μπορεί να αναπαριστά και να μεταβιβάζει κάποιο νόημα (ηθικό για παράδειγμα). Ο αποδέκτης του προϊόντος αυτού αποτελεί τότε τον ‘θεατή’, ο οποίος καλείται να ‘παρατηρήσει’ να ‘ενατενίσει’ το έργο και να ‘κατανοήσει’ (αν είναι αρκετά ‘καλλιεργημένος’ ή ‘έτοιμος’ να δεχτεί) το βαθύτερο νόημα του έργου. Το έργο στην περίπτωση αυτή έχει συγκεκριμένο (θεσμικό, προγραμματισμένο) νόημα και κρίνεται από την ‘επιτυχία’ του να το μεταβιβάσει στον θεατή.
Θεωρήσαμε όμως ότι θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον (ίσως και με το μικρόβιο της ‘χωροποίησης’ που αναφέραμε πριν) να δοκιμάσουμε να εισάγουμε χρήση στο έργο τέχνης, να κατασκευάσουμε χώρο από αυτό και να προκαλέσουμε δράση. Στην περίπτωση αυτή το πρόγραμμα του έργου πάλι υπάρχει, αλλά τώρα αποτελεί πρόγραμμα χρήσης και το έργο μπορεί να μην ξεφεύγει πάλι από τον ρόλο του ως αναπαράσταση μιας θεσμικής δομής (είναι άλλωστε αυτό δυνατό;) έχει όμως ενδιαφέρον να τεθεί το ερώτημα του αν υπάρχει η δυνατότητα η θεσμική δομή αυτή να ταυτίζεται με μια ασαφή, αδιαμόρφωτη, μεταβαλλόμενη θεσμική λειτουργία. Αυτό είναι το ενδιαφέρον.
Η έννοια του ‘πέπλου’ (όπως φαίνεται και από τον πίνακα του F. Boucher) αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο του μύθου, μια σημαντική, μικρή λεπτομέρεια του. Το πέπλο αποτελεί μια ειδική δομή, υφή και μορφή. Παράλληλα μπορεί να αποτελέσει και ένα ενδιαφέρον εργαλείο για συγκρότηση χώρου, αλλά και την αναπαράσταση ενός θεσμικού ζητούμενου-ερωτήματος για την παραγωγή χώρου.
Δομή: πλεγματικό , μεταβαλλόμενο, ασαφές. Υφή: διάφανο, αέρινο, εύπλαστο. Μορφή: πολύπτυχο, επιφανειακό, πολύμορφο.
Γιατί όμως αποτελεί μια ενδιαφέρουσα δομή για την συγκρότηση χώρου; Αυτό πιστεύω προσπαθήσαμε να το απαντήσουμε μέσα από την πρότασή μας. Το έργο τέχνης εδώ διαμορφώνεται ως πρόταση οργάνωσης χώρου, γίνεται ‘χωρικό’, δημιουργεί χώρο. Στηριζόμενοι σε μια λεπτομέρεια του μύθου –το ‘πέπλο’- δεν επιδιώκουμε να τον αναπαραστήσουμε. Με την ευκαιρία αυτή χρησιμοποιούμε το ‘πέπλο’ ως ευκαιρία για να δημιουργήσουμε μια ολόκληρη τεχνική οργάνωσης του χώρου. Ο χώρος που μπορεί να είναι ρευστός, να είναι μεταβαλλόμενος. Κυρίως όμως, ένας χώρος που να μην επιβάλλει ένα νοηματικό περιεχόμενο, να μην αναπαριστά μια σαφή θεσμική δομή, να μην επιβάλλει ένα μοναδικό μοντέλο χρήσης. Ζητούμενο αποτελεί ο χρήστης να μην καλείται να μπει απλά στην διαδικασία της παρατήρησης , της αποκωδικοποίησης κάποιου περιεχομένου νοήματος, αλλά να συμμετέχει στην παραγωγή του. Βέβαια, αυτή δεν είναι ίσως μια πρωτότυπη ιδέα…έχει όμως ενδιαφέρον και -όπως θα προσπαθήσω ίσως να πω κάποια άλλη φορά- αποτελεί ένα σημαντικό δρόμο για να ερμηνεύσουμε τις αλλαγές σε όλες τις δομές της σύγχρονης ζωής…για να απαντήσουμε σε σύγχρονες ανάγκες και να προκαλέσουμε την καινοτομία.
Βέβαια, σημαντική βοήθεια παρείχε και η θεσμική οργάνωση (το θεσμικό ερώτημα) που στην περίπτωση αυτή θα ανταποκρινόταν στον χώρο αυτό. Και αυτή είναι η συσχέτιση των δύο ταυτοτήτων της σύγχρονης Κύπρου.
Από τη μια η ταυτότητα που αφορά την Κύπρο ως ενότητα με χαρακτηριστικό ιστορικό (αλλά και μυθολογικό, γεωγραφικό, καταγωγής) περιεχόμενο και από την άλλη η ταυτότητα της ως μέρος δια-εθνικών δικτύων (Ευρώπη). Η Κύπρος αναζητά της ισορροπία της ανάμεσα στις δύο της ταυτότητες και –ευτυχώς- δεν την έχει βρει ακόμη..! Το θεσμικό αυτό επίπεδο οργάνωσης μιας επικράτειας (όπως είναι η κυπριακή) δεν αποτελεί ιδιαιτερότητα της Κύπρου, είναι ένα ζήτημα που γενικεύοντας, θα λέγαμε ότι εντάσσεται στην περίπτωση της συσχέτισης τοπικού-αποτοπικοποιημένου. Μια συσχέτιση που επηρεάζει όλες τις διαδικασίες που συνθέτουν την ταυτότητα κάθε σύγχρονης επικράτειας. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι το επίπεδο αυτό δεν συνθέτει έναν παγιωμένο θεσμό, αλλά μια αμφίβολη, άγνωστων συνεπειών κατάσταση συσχετισμών και διασταύρωσης δυνάμεων, η οποία είναι άγνωστο ακόμη που θα καταλήξει, και που –ευτυχώς- ακόμη ‘παίζεται’…



Wednesday, June 28, 2006

E - URBS


European master in Comparative Urban studies (E-Urbs)

Ένα ενδιαφέρον νέο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. Ενδιαφέρον για τρεις λόγους:

1. Συγκροτεί ένα δίκτυο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Και με τον τρόπο αυτό προσπαθεί να δημιουργήσει έναν ενιαίο ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό χώρο. Αν αυτό ακούγεται βαρύγδουπο, τότε και μόνο η υλοποίηση ενός δικτύου ιδρυμάτων με στόχο την παροχή γνώσης από διάφορες τοπικές εμπειρίες για τον αστικό χώρο νομίζω ότι αρκεί.

2.Προωθεί την έννοια του e-learning. Με την πραγματοποίηση του μεγαλύτερου μέρους της εκπαιδευτικής δραστηριότητας μέσω του διαδικτύου επιχειρεί να διαμορφώσει ένα δικτυακό εκπαιδευτικό forum, κάτι που κατ’ αρχάς μοιάζει καινοτόμο και δημιουργικό.

3.Αφορά την έρευνα πάνω στον αστικό χώρο και μάλιστα με συγκριτική προσέγγιση. Δηλαδή την παραγωγή γνώσης μέσω συγκριτικής διερεύνησης διαφορετικών παραδειγμάτων αστικού χώρου (όπως λέμε 'συγκριτική λογοτεχνία' : ένας όρος που είναι ίσως πιο γνωστός, ως μεθοδολογία έρευνας στην λογοτεχνία). Η συγκριτική προσέγγιση της έρευνας έχει επίσης πολύ ενδιαφέρον ως εγχείρημα και μπορεί να προκαλέσει πρωτότυπα συμπεράσματα.

www.e-urbs.net

Sunday, June 25, 2006

η ομάδα...


Τα τρία από τα πέντε μέλη της ομάδας…Από αριστερά: Σπύρος, Χριστιάνα και Κατερίνα. Λείπουν η Δάφνη και γω…
Ευχαριστούμε τους Aiolou Architects που μας πρόσφεραν το γραφείο γαι να δουλεύουμε τα απογεύματα....

μακέττα εργασίας


Η πρώτη (συνολική) μακέττα εργασίας

research through models


Διάφορα στάδια επεξεργασίας της λύσης με την χρήση της μακέτας. Η ιδέα για το 'πλέπλο'- ένα σύστημα κατασκευών που αιωρείται καλύπτοντας μεγάλο μέρος του πάρκου και θα αναπαριστά την ιδέα της 'μετάβασης' ή 'περάσματος'- απαιτούσε την μελέτη σε επίπεδο μακέττας και τρισδιάσταστης αναπαράστασης. Ήταν μια διαδικασία που ξεπερνούσε τις δυνατότητες ενός σχεδίου κάτοψης και τομής.

competition 'Europark' 4

competition 'Europark' 3



more images from the model

competition 'Europark' 2



Η πρότασή μας διαμορφώνει για τον χρήστη δύο διαφορετικά ήδη χώρου:
Έναν που αφορά την ταυτότητα της Κύπρου (πολιτισμός, ιστορία, ονομασία, γεωγραφία) και τον συνθέτουν χώροι ‘εγκατεστημένοι’ και ‘γήινοι’ και:
‘Έναν χώρο που αφορά την ευρωπαϊκή της προοπτική, που επιλέγεται να δίνει την εντύπωση του ανολοκλήρωτου, της σκαλωσιάς, του περάσματος σε κάτι μελλοντικό, της ‘ανοιχτής’ πρόκλησης. Για τον λόγο αυτό τον χώρο αυτό τον συνέθετε μια σκαλωσιά που αιωρείται. Στον χρήστη έτσι δίνεται η δυνατότητα να κινηθεί ελεύθερα στον χώρο που παρεμβάλλεται και να συνθέσει μια δική του (ατομική είτε συλλογική) ερμηνεία της σχέσης αυτής (Κυπριακή-Ευρωπαϊκή ταυτότητα).
Η πρόταση αυτή προσπαθεί να απαντήσει και σε έναν προβληματισμό που φαίνεται να αναπτύσσεται στην Κύπρο σχετικό με την θέση της στην ευρωπαϊκή επικράτεια και την αναζήτηση της νέας της ταυτότητας, την ισορροπία της συλλογικής της μνήμης με την προοπτική για την μελλοντική της θέση στον παγκόσμιο πολιτικό-οικονομικό και πολιτιστικό χάρτη.

Μεταξύ άλλων στο κείμενο της πρότασης γράφουμε:
‘ανάμεσα στο βιωμένο και τον αφηρημένο χώρο, όπου ο χρήστης (επισκέπτης του πάρκου) θα έχει τη δυνατότητα να συνθέτει μια δική του ερμηνεία για την σχέση ιστορικού, γεωγραφικού, πολιτιστικού περιβάλλοντος της Κύπρου με τις σύγχρονες προοπτικές της και το σύγχρονο χαρακτήρα της ως ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται, αναζητά την θέση του στον σύγχρονο παγκόσμιο χώρο, κατασκευάζει γέφυρες για την αναζήτηση της σχέσης του με το διαφορετικό, με το νέο. Η έννοια της ‘γέφυρας’ αποτελεί, μαζί με το ‘πέπλο’, το βασικό εργαλείο για την δημιουργία της αίσθησης μιας χωρικής αφηρημένης, ‘ανολοκλήρωτης’ κατασκευής και την απόδοση με τον τρόπο αυτό στον χώρο της έννοιας της ‘μετάβασης’ και του ‘περάσματος’


Prize in the competition: 'Europark' - Nicosia


Τα αποτελέσματα του διαγωνισμού: ‘Πάρκο Ευρώπης με την φιλοτέχνηση έργου με θέμα Η Αρπαγή της Ευρώπης από τον Δια Ταύρο’ που έγινε στην Λευκωσία.
Μεταξύ 32 συμμετοχών επιλεχθήκαμε για συμμετοχή στην δεύτερη φάση του διαγωνισμού. Η ομάδα μελέτης ήταν: Χριστιανα Ιωάννου, Δάφνη Κοκκίνη, Κατερίνα Λώλου, Σπύρος Νάσαινας, Χρίστος Παπαστεργίου

Europe Park with an Artistic Composition Representing
“The Abduction Of Europa By Zeus, The Bull”

The Panel of Judges has unanimously agreed to award the first prize to the proposal with code number 220356, which was presented by Mr Theodoulos Grigoriou on behalf of his team. The proposal was among the four proposals listed below, which advanced to the second stage:

Proposal with code number 220356 – Team leader Mr Theodoulos Grigoriou
Proposal with code number 035622 – Team leader Mr Theodoulos Grigoriou
Proposal with code number 110196 – Presented by the team of AA + ‘U’ PARTNERSHIP FOR ARCHITECTURE ART AND URBANISM and
Proposal with code number 353522 – Team leader Ms Christiana Ioannou

A total of thirty-two (32) proposals participated in this project competition.
The date set for the exhibition of all the proposals and the award ceremony will be announced in due course.

12 May 2006

the concept of the 'in-between'



…."Συγκεκριμένα, το ζήτημα του ‘ενδιάμεσου' ( ‘ in - between ' ) στην σύγχρονη αρχιτεκτονική θεωρία και πρακτική, διαμορφώνει μια προσέγγιση, η οποία μας έχει απασχολήσει τα τελευταία χρόνια ως θεωρητική και σχεδιαστική έννοια. Το ενδιαφέρον για το ενδιάμεσο προκύπτει σήμερα κυρίως λόγω της ανάγκης να κατανοήσουμε ‘ασαφείς περιοχές' που μεσολαβούν ανάμεσα σε βεβαιότητες, ανάμεσα σε κυρίαρχες ταυτότητες, ανάμεσα σε προθέσεις και κοσμοθεωρίσεις. Αποτελεί εξάλλου μια έννοια η οποία έχει χρησιμοποιηθεί από θεωρητικούς και αρχιτέκτονες, όπως οι Elizabet Grosz , Gilles Deleuze , Sylvianne Agecinski , Bernard Tschumi , Manuel Gauza κ.α. και η οποία ανοίγει πολλές προοπτικές για έρευνα, κυρίως μέσω του δια-τομεακού της χαρακτήρα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα το οποίο μας απασχολεί εδώ αποτελεί η σχέση ανάμεσα στον τεχνητό και το φυσικό, ανάμεσα στον τεχνικό πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον. Η ενεργοποίηση, μέσω του σχεδιασμού, ενός ‘ενδιάμεσου' χώρου, ανάμεσα στις δύο θεωρήσεις του πολιτισμού μπορεί να αποδώσει μια δημιουργική τους συσχέτιση και καινοτόμες προσεγγίσεις στην έννοια του πολιτισμού. Ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει έναν προβληματισμό για την αρχιτεκτονική ως εξέλιξη"….

το νέο άρθρο στο
www.greekarchitects.gr